חיפוש
סגור את תיבת החיפוש
חיפוש
סגור את תיבת החיפוש
EN

قانون المواطنة والدخول إلى إسرائيل: حظر التمييز ولم شمل العائلة

يوسي چوريڤيتس

في 6 تموز/يوليو 2021، رفض الكنيست تمديد الأمر المؤقت في قانون المواطنة والدخول إلى إسرائيل، والذي بموجبه رفضت الدولة السماح بلمّ شمل العائلات قُرابة عشرين عامًا. مع إلغاء الأمر المؤقت، رفضت وزيرة الداخلية أييليت شاكيد تطبيق الإجراءات المعتادة لمنح المكانة في إسرائيل لطالبي لم شمل العائلة الفلسطينيين، وأمرت المسؤولين بوزارة الداخلية بخرق القانون والتعامل مع الأمر المؤقت المُلغى كما لو كان لا يزال ساري المفعول.

رداً على قرار وزير الداخلية، في 14 سبتمبر 2021، تم تقديم التماس للمحكمة المركزية في القدس بهذا الصدد ولاحقًا للمحكمة العليا من قبل جمعية حقوق المواطن، منظمة الدفاع عن الفرد، أطباء لحقوق الإنسان وكذلك ضحايا لقرار شاكيد. قضت المحكمة العليا في 11 كانون الثاني/يناير 2022 بأنه لا يجوز لوزارة الداخلية الاستمرار بالتصرُّف كما لو كان الأمر المؤقت ساريًا وأنه يجب عليها أن تتصرف وفقًا للقانون القائم. من بين أمور أخرى، كتبت المحكمة أنه “في الوقت الحالي، لم يعد قانون الأمر المؤقت ساري المفعول. في هذه الحالة، لا جدل في أن القواعد الأساسية للقانون الإداري لم تعد تسمح بالعمل وفقًا لأحكام قانون لاغٍ” (البند 14 لقرار المحكمة العليا בר”מ 7917/21). ومع ذلك، امتنعت المحكمة العليا عن الحسم في القضية وأعادتها إلى المحكمة المركزية. أعلنت الدولة بأنها ستستكمل عمل الكادر المكلّف بصياغة الإجراءات المؤقتة حول هذا الموضوع حتى 16 كانون ثانٍ/يناير 2022، لكنها لم تفي بالتزامها؛ ونتيجة لذلك، تم تقديم طلب لإصدار أمر ازدراء للمحكمة، والذي لا يزال معلقًا (قرار المحكمة العليا בר”מ 7912/21).

حتى موعد كتابة هذه السطور، لا تزال وزيرة الداخلية أييليت شاكيد متمسكةً برفضها الاستجابة لطلب 1680 عائلة عالقة في الهواء، مشيرة إلى أنها تنوي إعادة قانون المواطنة والدخول إلى إسرائيل القديم للتصويت عليه في الكنيست. تمت المصادقة على القانون من قبل اللجنة الوزارية للتشريع، لكن وزير الخارجية يائير لبيد وحزب ميرتس قدّما استئنافًا على القرار. على الرغم من ذلك، من المتوقع أن تطرح الحكومة القانون مرة أخرى للمناقشة في الكنيست. وعلى الطرف المقابل يقف مقترح القانون الذي صاغه معهد زولات للمساواة وحقوق الإنسان، والذي يطالب بحظر التمييز في لم شمل العائلات. باعتقادنا، ما تحتاجه إسرائيل اليوم هو هذا القانون.

דבר נשיאת מכון זולת לשוויון ולזכויות אדם, זהבה גלאון:

אין לי מילים לתאר את גודל הזוועה.

החמאס ביצע טבח בצעירים במסיבה, במשפחות בבתיהן, חטף נשים, קשישים וילדים. זה לא רק פשע מלחמה, של למעלה מ-1300 הרוגים, כ-200 חטופים ומעל ל-3000 פצועים, אלא התנהגות ברברית ולא אנושית שאין לה שום צידוק ולגיטימציה. אני יודעת שכל אחד ואחת מאיתנו מכיר מישהו שנהרג, נפצע או נחטף, או קשור בעקיפין לנפגעים דרך קרובי משפחה ומכרים. הלב נשבר.

בחשיכה האיומה שאופפת אותנו מתגלים סיפורי גבורה מתוך התופת של אזרחים ואנשי כוחות הביטחון, סולידריות של החברה הערבית והתייצבות מדהימה של אנשי המחאה והחברה האזרחית. עכשיו זה הזמן לתמוך האחד בשנייה.

האמירה של שר האוצר סמוטריץ’, שמציע להילחם בעזה כאילו אין שם חטופים, מקוממת כל-כך. הוא גילה יותר אמפתיה לפוגרומיסטים בחווארה, מאשר לילדים קטנים, קשישים, גברים, נשים – כל אלה הם כלום ושום דבר עבורו. סמוטריץ’ וחברי הממשלה חייבים לזכור, שגם במצב מלחמה צריך להימנע מפגיעה באוכלוסייה אזרחית לא מעורבת.

יום שני הקרוב, היום שבו ייפתח מושב החורף של הכנסת, יהיה גם יומה האחרון של נשיאת בית המשפט העליון, השופטת אסתר חיות, בתפקידה. מינוי המחליף שלה לא נראה באופק. ראש הממשלה, נתניהו, בזבז שנה שלמה על קידום מהפכה משטרית שנועדה להחליש את עצמאות מערכת המשפט ולחלץ אותו מהכלא, והתעלם באופן נפשע מכל אזהרות ראשי מערכת הביטחון בעבר ובהווה. בתום המלחמה, כשהביטחון יחזור לאזרחי ישראל, ממשלת החירום שהוקמה תצטרך להתפרק. מהכישלון הזה נתניהו וחברי ממשלתו לא יוכלו לברוח. מגיעה לנו ממשלה שמתייחסת ברצינות למדינה הזאת, לאזרחיה, כדי שתהיה לנו תקומה.

פרנסס

פרנסס רדאי

משמשת כפרופסור אמריטה בקתדרה לדיני עבודה ע”ש ליברמן, בפקולטה למשפטים באוניברסיטה העברית ומשמשת כפרופסור מן המניין במסלול האקדמי המכללה למינהל, שם היא מכהנת גם כיושבת ראש תוכנית המוסמך וכנשיאה של כבוד במרכז קונקורד לחקר קליטת המשפט הבינלאומי בישראל. רדאי הייתה חברה בקבוצת עבודה של מועצת זכויות האדם של האו”ם לעניין הפליה נגד נשים. נוסף על כך, היא פעילת זכויות אדם בולטת ופמיניסטית.

ד”ר מהא כרכבי-סבאח

מרצה בכירה במחלקה לסוציולוגיה ואנתרופולוגיה, אוניברסיטת בן-גוריון בנגב. היא בעלת תואר שלישי בסוציולוגיה מאוניברסיטת תל-אביב (2015), פוסט-דוקטורט ב- Centre for Gender Studies, SOAS, University of London (2015-2016), פוסט-דוקטורט בחוג לסוציולוגיה באוניברסיטת תל-אביב (2016-2017), ופוסט-דוקטורט במכון המפרי לחקר חברתי, אוניברסיטת בן-גוריון בנגב (2018-2020).
תחומי העניין של ד”ר מהא כרכבי-סבאח מתמקדים בקשר בין שינויים חברתיים, התנהגות משפחתית ואי-שוויון מגדרי בחברות הנמצאות בתהליכי שינוי ובאופן ספציפי בחברה הערבית פלסטינית בישראל. מחקריה מפנים את תשומת הלב לחקר חיי משפחה ותעסוקה, תוך הפעלה משולבת של “עדשה אתנית” ו”עדשה מגדרית” ושימת לב לנקודת המבט של נשים ערביות פלסטיניות, קבוצה המאופיינת בהצטלבויות בין מיקומי שוליים מרובים, שלאורך השנים נשארה סמויה מן העין המחקרית. מחקריה של ד”ר כרכבי-סבאח מפורסמים בכתבי-עת מקצועיים שפיטים ופרקים בספרים מדעיים הנחשבים כחלוצים בתחום של חקר משפחה, עבודה ושוויון מגדרי.

דילוג לתוכן